Oman (Uman; Sultanat Omanu -Saltanijja Uman) - państwo w Azji, leżące na Półwyspie Arabskim, nad Morzem Arabskim i Zatoka Omańska. Graniczy z Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, Arabia Saudyjska i Jemenem. Stolica mieści się w mieście Maskat. Oman należy do Ligi Państw Arabskich.
Geografia
Oman położony jest w południowo-wschodniej części Półwyspu Arabskiego, nad morzem Arabskim. Teren Omanu jest w dużej części plaski w zachodniej części kraju znajduje się pustynia Ar-Rub al-Chali. W Omanie panuje klimat zwrotnikowy, suchy - w styczniu około 20°C, a w lipcu najwyższe temperatury to ok. 50°C. Dominują pustynie i półpustynie z dolinami uedów.
Historia
Oman był położony na ważnych szlakach handlowych, dlatego już w drugim tysiącleciu p.n.e. produkowano kadzidła, wtedy też był bogatym i ważnym państwem. Znajdowało się tam miasto Iram. Przed islamizacja w VII wieku kraj był często niszczony przez wojny plemienne i perskie najazdy. W VIII wieku mieszkańcy Omanu przyjęli doktrynę ibadycka islamu i pod rządami wybranego przez siebie imama uniezależnili się od kalifatu Abbasydów. W X wieku kraj został podbity przez Seldzuków. Obieralni imamowie rządzili Omanem do XVIII wieku. W 1507 roku do portu zaczęli przypływać Portugalczycy i osiedlać się. Założyli obecna stolicę Omanu - Maskat. W roku 1650 Portugalczycy zostali wyparci przez Arabów. Obecnie panująca dynastia doszła do władzy pod koniec XVIII wieku. Od roku 1891 Oman popadł w zależność od Wielkiej Brytanii, stając się jej protektoratem. Bunty plemion z głębi kraju przeciwko władzy sułtana doprowadziły do podpisania przy udziale Brytyjczyków porozumienia, w wyniku, którego powstały dwa państwa: sułtanat Maskatu i imamat Omanu. Trwało to do roku, 1951 lecz bez władzy centralnej wybuchła kilkuletnia wojna domowa. Potem Oman został zjednoczony przez sułtana Maskatu. W 1970 roku po pałacowym zamachu stanu panującego sułtana zastąpił jego syn - Kabus ibn-Said. Lata 70. XX wieku to walki wojsk rządowych z popierana przez Jemen Południowy lewicowa partyzantka. Znaczne dochody Omanu pochodzą z eksploatowanych od lat 50. XX wieku bogatych złóż ropy naftowej.
Ustrój polityczny
Monarchia absolutna, głowa państwa, szefem rządu, ministrem spraw zagranicznych, obrony i finansów jest obecnie sułtan Kabus ibn-Said. W kraju nie ma parlamentu, konstytucji i partii politycznych, obowiązuje prawo muzułmańskie Szariat.
Podział administracyjny
Oman podzielony jest na 8 regionów (mintakat):
1 - Zufar
2 - Al-Wusta
3 - Az-Zahira
4 - Ad-Dachilijja
5 - Asz-Szarikijja
6 - Al-Batina
7 - Maskat
8 - Musandam
Dalszy podział obejmuje 41 prowincji. Główne miasta Omanu to Maskat (stolica państwa), Suhar, Ar-Rustak, Nizwa, Sur, Al-Burajmi, Al-Chabura, Al-Mudhajbi, Al-Musanaah, As Sib, As-Suwajk, Bawszar.
Ludność
Skład etniczny:
Arabowie omańscy (74%), Hindusi, Pakistańczycy i Filipińczycy (21%), Arabowie niepochodzący z Omanu, Persowie, imigranci z krajów Afryki wschodniej. W kraju jest wysoki przyrost naturalny 3,32% rocznie. Najwięcej ludności skupia się na wybrzeżu Zatoki Omańskiej. W miastach mieszka 12% ludności Omanu.
Średnia długość życia:
mężczyźni 72 lata, kobiet 76 lat.
Językiem urzędowym jest arabski, inne języki to miedzy innymi perski, urdu.
Religie
islam (głównie ibadyci - 75% i sunnici - 20%), hinduizm, chrześcijaństwo.
Gospodarka
Najwięcej zysku przynosi Omanowi eksport ropy naftowej. Ważną rolę odgrywa przemysł. Produkt krajowy brutto na jednego mieszkańca wynosi 9294 USD.
Rolnictwo
Rolnictwo w Omanie jest słabo rozwinięte, bo użytki rolne zajmują tylko 5% terenu kraju. Rolnicy najczęściej uprawiają palmę daktylowa, lucernę, banany, trzcinę cukrowa oraz warzywa, tytoń i niewielkie ilości zbóż.
Transport i łączność
Sieć transportowa w Omanie jest w rozbudowie. Główny szlak stanowi szosa Maskat-Salala. Międzynarodowe lotnisko znajduje się w Maskat.
Handel zagraniczny
Oman głównie handluje ropa naftowa, miedzią, rybami, owocami i tytoniem. Główni partnerzy handlowi to: Japonia, Wielka Brytania, Singapur, USA i Zjednoczone Emiraty Arabskie.
Nauka
Nauka w Omanie kieruje minister kultury. Finansuje on też wydobycie ropy naftowej i dostawy wody pitnej. W Omanie znajduje się jeden uniwersytet mieszczący się w stolicy Omanu Maskacie.
Wikipedia
